دانشگاهی

فرمت بندی مقاله علمی چگونه انجام می‌شود؟

  • 9 خرداد 1401
  • |
  • زمان مطالعه: 8
  • |
  • 127 بازدید

اگر در حال نوشتن یک مقاله علمی هستید، احتمالاً درباره فرمت‌بندی مقاله چیزهایی به گوشتان خورده است! بعد از اینکه کار نوشتن مقاله به اتمام رسید، باید آن را در فرمت درست ارائه دهید.

فرمت بندی مقاله علمی

در این مقاله قصد داریم درباره نحوه فرمت بندی مقاله علمی و اهمیت آن صحبت کنیم، پس تا انتهای مقاله همراه ما بمانید.

 

چرا فرمت‌بندی مقاله علمی مهم است؟

اما به طور کلی، چرا فرمت نوشتن مقاله اهمیت دارد؟

🔵 مقاله باید بدون بهم‌ریختگی باشد تا مفهوم را به درستی و کامل منتقل کن؛

🔵 امتیاز کثبت داوران وابسته به آن است؛

🔵 هم در ساختار کلی مقاله علمی و هم در ظاهر مقاله شما اهمیت دارد؛

🔵 یک مقاله فرمت‌بندی شده، نشان‌دهنده سخت‌کوشی نویسنده و ارزشی‌ست که برای مقاله قائل شده است.

 

چگونه فرمت بندی مقاله علمی انجام می‌شود؟

مجلات مختلف معمولاً فرمت پیشنهاد خود را برای تدوین مقاله علمی در بخشی از سایتشان اعلام می‌کنند.

در این مقاله یک فرمت کلی که برای تمام نوشته‌های قاب انتشار اعمال می‌شود، را بررسی می‌کنیم.

نمای کلی قالب به چه شکل است؟

جدول کلی فرمت بندی مقاله علمی

یک مقاله علمی چهار عنصر اصلی دارد:

  • مقدمه
  • روش‌ها
  • نتایج
  • بحث‌ها

در جدول بالا طول پیشنهادی هر بخش را برایتان فهرست کرده‌ایم که می‌توانید از آن، استفاده کنید.

در ادامه هر بخش را جداگانه بررسی می‌کنیم.

جلد؛ ابتدایی‌ترین بخش مقاله علمی شما

صفحه اول مقاله شما باید داده‌هایی از عنوان مقاله، نویسندگان آن و اطلاعات تماسشان ارائه دهد؛ اگر این تحقیقات به سازمان خاصی وابستگی دارد، در همان صفحۀ اول ذکر می‌شود.

🔵 عنوان مقاله شما باید مشخص و واضح باشد، جوری اگر کسی به دنبال مقاله‌ای با موضوع شما باشد، با جستجو به آن برسد.

🔵 از طرفی حواستان باشد عنوان طولانی توجه خواننده را موارد اصلی دور می‌کند؛ پس موارد اضافی را تا جای ممکن حذف کنید.

نکته: نویسنده‌ای که در حال حاضر با داوران در ارتباط است، در بخش پاورقی و با یک ستاره، مشخص می‌شود. برای مثال، به فرمت زیر دقت کنید:

Dr. Clara A. Bell1,* and Dr. Scott C. Smith2

بعد در پاورقی، تحصیلات و اطلاعات هر کدام را مشخص می‌کنید و ایمیل نویسنده‌ای که با ستاره مشخص شده را، در همان بخش بیاورید.

1University of Areopagitica, Department of Biology, Some town, Some country

2Leviathan University, Department of Biochemistry and Biomedical Sciences, Some town, Some country

*test@test.com

نکته: اگر مقاله چند نویسنده و پژوهش‌گر دارد و نمی‌دانید آن‌ها را چگونه طبقه‌بندی کنید، باید سایت مجله موردنظر خود را جستجو کنید و مطابق دستورالعمل ارائه‌شده در سایتشان عمل کنید.

در این رابطه بخوانید
دانشجویان بخوانند: انواع مقاله علمی را بشناسید

 

بخش دوم: خلاصه یا چکیده

همانطور که از نام بخش دوم پیداست، در این قسمت باید موضوع پژوهش خود را بیان کنید، کاری که کرده‌اید را به صورت مختصر توضیح دهید و بگوید به چه چیزهایی دست یافته‌اید و نتیجه‌گیری خلاصه‌ای از مقاله خود بیاورید.

فرمت بندی چکیده مقاله علمی

بخش خلاصه معمولاً یک پاراگراف است که بین 100 تا 300 کلمه دارد.

دو نکته مهم:

🔵 اگر در این بخش نقل‌قولی دارید، آن را به صورت چکیده نیاورید.

🔵 از اصطلاحات اختصاری استفاده نکنید، شما از میزان آشنایی خواننده با این عبارات مطمئن نیستید پس همه چیز را شفاف بیان کند.

بخش سوم: کلیدواژه‌ها

در ادامۀ چکیده، فهرستی از کلمات کلیدی مرتبط با تحقیق خود می‌آورید که راهنمایی برای دیگر محققان باشد. فرمت نوشتن کیوردها:

Keywords: paper format, scientific writing.

نکات مهم:

🔵 از کلماتی که مفاهیم گسترده‌ای را دربرمی‌گیرید، استفاده نکنید.

🔵 کلماتی که در عنوان آورده‌اید، در این بخش تکرار نکنید.

🔵 برخی مجلات، به ارتباط بین کلمات کلیدی و نام مجله حساس هستند و تاکید دارند که هیچ ارتباطی نباید باشد.

🔵 حتماً درباره مورب بودن یا استفاده از حروف بزرگ در این بخش، سایت ژورنال موردنظر را بررسی کنید.

🔵 دربارۀ استفاده از علائم نگارشی اطمینان حاصل کنید؛ آیا باید از ویرگول استفاده کنید و یا نقطه ویرگول؟

🔵 برخی از مجلات علمی، طبقه‌بندی خاصی برای ارائه کیوردها دارند، حتماً این موارد را بررسی کنید.

بخش چهارم: معرفی

اولین برداشت خواننده در این بخش اتفاق می‌افتد؛ پس باید تا جای ممکن واضح و مختصر باشد.

🔵 اطلاعاتی درباره پس‌زمینه موضوع خود با استفاده از نقل‌قول‌های درون‌متنی بدهید؛

🔵 از تحولات جدید در آن زمینه صحیت کنید؛

🔵 بگویید که تحقیقات شما، چگونه قرار است شکاف‌های موجود را پوشش دهد؛

🔵 محدودیت‌های مطالعات خود را بیان کنید؛

🔵 در انتها یک سوال، فرضیه و یا اهداف پروژه را ذکر کنید.

نکته مهم در قالب بندی بخش معرفی:

اطلاعاتتان را از موارد عمومی‌تر نوشته و به موارد خاص ختم کنید.

در این رابطه بخوانید
راهنمای جامع: چگونه پایان نامه بنویسیم؟

بخش پنجم: مواد و روش‌ها

در ایم بخش قرار است از نحوه انجام تحقیق خود بنویسید. تمام کارهایی که کرده‌اید را با ترتیب درست و منطقی بنویسید. اگر این بخش دقیق نباشد، در صورتی که محقق دیگری قصد تکرار تحقیق شما را داشته باشد، نتایج متفاوت خواهد بود.

نکته: قسمت‌های اصلی مطالعه خود را با جزئیات بیشتری توضیح دهید.

نکاتی برای قالب‌بندی صحیح:

🔵 اگر از ابزار خاصی استفاده کرده‌اید، نام سازنده آن را در پرانتز بیاورید.

🔵 ترتیب اطلاعاتی که ارائه می‌دهید با هم سازگار باشند.

بخش ششم: نتایج

بعد از اینکه روش و اصول کار خود را توضیح داده‌اید، نوبت به صحبت از نتایج آن است.

  • دست‌آوردهای اصلی خود را بیان کنید، نیازی نیست زیاد از جزئیات کار چیزی بگویید.
  • از جدول و نمودار و اشکال مختلف برای شفافیت استفاده کنید.
  • سعی کنید تعداد کلمات این بخش زیاد نباشد.

نکات قالب‌بندی بخش نتایج مقاله علمی:

🔵 اگر اطلاعات شما زیاد است، استفاده از ضمیمه و یا مطالب تکمیلی بهتر است.

🔵 برای راحتی خواننده، از عنوان سرفصل‌ها استفاده کنید. مخصوصا اگر دیتای تکراری زیادی دارید. (به راهنمای سبک مجله اهمیت دارد)

بخش هفتم: بحث

حالا که از نتایج خود صحبت کرده‌اید، باید آن‌ها را با توجه به تحقیقات مرتبط پیشین برای خواننده تفسیر کنید.

  • نتایج کلی را ارئه دهید؛
  • از نقاط قوت و ضعف تحقیق خود صحبت کنید؛
  • پیامد‌های دستاوردهای خود را بگویید؛
  • پاسخی برای سوال یا فرضیه‌ای که در بخش مقدمه نوشتید، بیاورید.

نکات قالب‌بندی بخش هفتم:

🔵 اصطلاح یا ایده‌های جدید را در این بخش نیاورید.

🔵 از توصیف‌های کمی برای ارائه داده‌ها استفاده کنید: به جای درجه حرارت بالاتر، بنویسید 35 درجه سانتی‌گراد.

🔵 استفاده از نقل‌قول‌های درون‌متنی را فراموش نکنید و به صحبت‌های خود اعتبار دهید.

🔵 مواردی که در بخش نتایج یا مقدمه آوردید را دیگر تکرار نکنید. (مگر اینکه برای بیان پیامدهای کلی تحقیقتان ضروری باشد.)

در این رابطه بخوانید
چگونه یک پروپوزال تحصیلی قوی بنویسیم؟

بخش هشتم: نتیجه (Conclusion)

گاهی این بخش را در به عنوان آخرین پاراگراف بخش قبلی می‌آورند. در این بند باید توضیح دهید که چطور این موضوع به زمینه تحصیلی شما ارتباط دارد و زمینه‌هایی برای تحقیقات آینده مشخص کنید.

فرمت بندی بخش نتیجه در مقاله علمی

نکته مهم: این بخش را کوتاه نگه دارید.

بخش نهم: قدردانی

در یک پاراگراف کوتاه از افرادی که در این پروژه شما را همراهی کرده‌ و مشارکت داشته‌اند تشکر کنید؛ همچنین اگر این پژوهش توسط سازمان خاصی حمایت مالی داشته، ذکر کنید.

بخش دهم: بیانیه تضاد منافع / اصالت

چاپ مقاله در برخی مجلات نیازمند یک بیانیه کوتاه دوجمله‌ای است که تایید کند تحقیق شما اصیل است و هیچ انگیزه پنهانی در انتشار آن ندارید.

🔵 این بخش باید یک یا دو جمله باشد.

بخش یازدهم: منابع

حالا باید به منابعی که از آن‌ها استفاده کرده‌اید، یک فهرست بسازید. ما در یک مفصل به موضوع ارجاع دهی پرداخته‌ایم؛ حتماً آن را بخوانید.

در این رابطه بخوانید
هر آنچه باید از رفرنس نویسی بدانید!

بسته به نوع مقاله و مجله و راهنمای آن، باید از سبک‌ خاصی برای ارجاع دهی استفاده کنید. اگر هیچ دستورالعملی برای این بخش نبود، یک روش را انتخاب کرده و تنها از همان استفاده کنید.

نکات مهم در قالب بندی منابع:

🔵 در ویرایش نهایی اطلاعات موجود در فهرست و نقل‌قول‌های درون متنی را چک کنید تا چیزی جا نماند.

🔵 در نرم افزار ورد به راحتی می‌توانید از سبک‌های مختلف استناددهی استفاده کنید.

بخش آخر: ضمیمه یا اطلاعات تکمیلی

اطلاعات غیرضروری که تنها برای شفافیت بیشتر هستند، در این بخش آورده می‌شوند. اگر یادتان باشد بالاتر گفتیم که برای نوشتن اطلاعاتی اضافی درباره نتایج تحقیق، بهتر است آن‌ها را در بخش ضمیمه بیاورید.

نکته مهم: قبل از ارسال حتماً راهنمای سبک مجله موردنظر را بررسی کنید؛ در برخی از مجلات چنین بخشی غیرمعمول است.

 

نکات جزئی‌تر برای قالب‌بندی مقاله علمی شما

به جز مواردی که بالاتر گفتیم، چند نکته دیگر وجود دارد که لازم است رعایت کنید.

مواردی درباره فرمت نوشتن اعداد و معادلات در مقاله علمی

اگر در حال نوشتن مقاله علمی را زمینه ریاضی، علمی و فنی باشید، با معادلات و اعداد درگیر خواهید بود. حتی مترجمانی که کار ترجمه مقاله ریاضی یا ترجمه مقاله علمی مهندسی انجام می‌دهند، باید به این موضوع توجه داشته باشند.

🔵 معادلات را شماره‌گذاری کنید. (عدد را در پرانتز بنویسید)

X + Y = 1                            (1)

🔵 این موضوع را در راهنمای سبک مجله بررسی کنید: آیا برای ارجاعات درون‌متنی به معادلات، باید از پرانتز استفاده کنید یا خیر! یعنی …

In Equation 1, X represents . . .

یا

In equation (1), X represents . . .

 

🔵 متغیرها را باید به صورت ایتالیک بنویسید.

XY = 1

🔵 می‌توانید از سایت Mathtype یا بخش Equation Editor در ورد برای نوشتن این معادلات استفاده کنید. در مقاله نحوه فرمول نویسی در ورد مفصل به این موضوع پرداخته‌ایم.

🔵 به هیچ عنوان معادلات را به شکل تصویر غیرقابل تغییر در متن قرار ندهید (مثلا عکس)؛ ممکن است به ویرایش نیاز داشته باشند و فقط کار خود را زیاد می‌کنید.

مواردی درباره فرمت‌بندی جداول و نمودارها در مقالات علمی

در صورتی که در مقاله خود تصویر یا نموداری دارید، این بخش را حتماً بخوانید.

🔵 وقتی در متن خود، قصد دارید به جدول یا شکلی ارجاع دهید، عنوان آن‌ها را با حروف بزرگ شروع کنید.

مثلا: “see Table 3”; “in Figure 4”

🔵 توضیح اشکال را با حروف بزرگ شروع کنید، فرمت جمله ایتالیک باشد و علائم نگارشی را رعایت کنید.

مثال از فرمت بندی جدول و نمودار در مقاله علمی

در تصویر مثالی از این مورد می‌بینید.

 

مواردی درباره نحوه استفاده از عبارات اختصاری در مقالات علمی

وقتی می‌خواهید از عبارات اختصاری استفاده کنید، بهتر است ابتدا عبارت را به‌صورت کامل بنویسید و بعد فرم اختصاری را در پرانتز بیاورید.

🔵 برای اینکه از استاندارد بودن عبارات و اختصارات خیالتان راحت باشد، باید آن‌ها را چک کنید؛ منابع پایین می‌توانند به شما کمک کنند

سایت Genecards به صورت تخصصی اطلاعات مربوط به طبقه‌بندی ژن‌ها ارائه می‌دهد.

سایت انجمن Golden Book در موارد مربوط به عناصر و ترکیبات شیمیایی به شما کمک می‌کند.

🔵 اصطلاحات علمی باید به صورت مورب نوشته شوند، اما این موضوع قاعده دارد!

🔵 نام گونه‌ها معمولاً به زبان یونانی یا لاتین است، آن‌ها را باید ایتالیک بنویسید.

🔵 ژن‌ها را به صورت مورب بنویسید اما موضوع درباره پروتئین‌ها متفاوت است.

نحوه نگارش و قالب بندی اندازه‌ها در مقاله علمی

درست است که مجلات علمی هر کدام استانداردهای خاص خود را دارند، اما درباره واحد اندازه‌گیری، یک قانون کلی وجود دارد و آن، استفاده از سیستم بین‌المللی واحدها یا SI است.

🔵 بین عدد و واحد اندازه‌گیری، یک فاصله بگذارید.

2.5 ml ✅

2.5ml ❌

🔵 متن خود را با یک فرمت از واحد اندازه‌گیری سازگار کنید. برای مثال یا بنویسید 3 h یا 3 hour.

در این رابطه بخوانید
سرقت ادبی چیست؟ 5 راهکار عملی برای جلوگیری از ریجکت شدن مقالات علمی

 

در پایان

حواستان باشد که این مطلب یک فرمت کلی بود، حتماً راهنمای نگارش مقاله را از سایت مجله موردنظرتان چک کنید.

یک نکته هم درباره ترجمه مقاله و اهمیت آن؛ خودتان از حساسیت موضوع آگاهید، کار ترجمه را متخصصین این حوزه بسپارید تا خیالتان از نتیجه راحت باشد. ما در ترنسیس، مقالات شما را با تضمین کیفیت و گارانتی بازگشت وجه ترجمه می‌کنیم؛ البته که فعالیت ما محدود به ترجمه مقاله نیست؛ پارافریز تخصصی متن، ترجمه پایان نامه و ترجمه انگیزه نامه از دیگر خدمات ماست.

امیدوارم از این مقاله استفاده لازم را برده باشید. سعی کردیم تمام موارد را ذکر کنیم؛ اما اگر حس می‌کنید نکته‌ای جا مانده، حتما از ما بپرسید. مشتاقانه منتظر نظرات شما هستیم. 😊

به مطالب ما علاقه مند شدید؟

در خبرنامه ترنسیس عضو شوید تا شما را از آخرین اخبار و مقالات خود باخبر کنیم

0 دیدگاه [ در این بحث شرکت کنید ]